Chyrowiacy z W. Ks. Pozn. i Wielkopolski.

2016-09-21 /01:37:01

Spis uczniów Zakładu Naukowo – Wychowawczego OO. Jezuitów w Chyrowie  z terenu Wielkiego Księstwa Poznańskiego i Wielkopolski  sporządzony na podstawie Słownika biograficznego wychowanków Zakładu Naukowo-Wychowawczego w Chyrowie, 1886 – 1939, Opracowali Ludwik Grzebień, Jerzy Kochanowicz, Jan Niemiec, Wydawnictwo WAM WSF-P „Ignatianum” Kraków 2000.

Fragment Wprowadzenia napisany przez Ludwika Grzebienia SJ.

Źródło: NAC - Chyrów_nac_sm0_1-u-622-2
Źródło: NAC – Chyrów_nac_sm0_1-u-622-2

Zakład Naukowo-Wychowawczy Ojców Jezuitów w Chyrowie był elitarną szkołą średnią męską, przeznaczoną głównie dla synów ziemian, urzędników państwowych i przedsiębiorców. Tych wszystkich, których stać było materialnie na oddanie syna pod pełną kuratelę jezuitów.

Zakład otwarty w 1886 roku istniał zaledwie 53 lata i został zlikwido­wany wskutek wojny we wrześniu 1939 roku. Niemniej przeszło przez niego około 6170 uczniów, w tym około 1260 osób zdało maturę. Nazywali się dumnie Chyrowiakami i tak też powszechnie o nich mówiono i pisano. Były to trzy pokolenia polskiej inteligencji i ziemiaństwa; przed wybuchem II woj­ny światowej przybywali do Chyrowa już pierwsi wnukowie najstarszych Chyrowiaków.

Dzieje Chyrowiaków były w większości naznaczone tragedią. Pierw­sze pokolenie Chyrowiaków z lat 1886-1914 brało przeważnie udział w I wojnie światowej, potem w obronie Lwowa oraz w wojnie polsko-bolszewickiej. Te zmagania wojenne pochłonęły co najmniej 50 ofiar szkoły chyrowskiej.

Druga wojna światowa pochłonęła ok. 500 ofiar, głównie już z drugie­go pokolenia wychowanków Chyrowa. W wojnie obronnej w 1939 roku zginęło ok. 15 Chyrowiaków. Przynajmniej 35 zostało zamordowanych w Katyniu, 48 w Charkowie, 18 w okolicach Lwowa, 32 w obozach kon­centracyjnych, 40 zostało wywiezionych w głąb Rosji.

Znaczący był udział Chyrowiaków w walkach na wszystkich frontach II wojny, ale szczególnie na frontach zachodnich. W szeregach armii gen. Andersa walczyło co najmniej 250 żołnierzy – wychowanków Chyrowa. Z tego zginęło w czasie walk ok. 40 żołnierzy, większość pozostałych przy życiu została zmuszona po wojnie pozostać na emigracji. Znajdowali swój nowy dom na wszystkich kontynentach i większości krajów świata. Pozostali w czasie okupacji niemieckiej i sowieckiej w kraju walczyli w szeregach AK. Tylko w powstaniu warszawskim zginęło przynajmniej 27 Chyrowiaków.

Okres powojenny nie był też dla Chyrowiaków łaskawy. Zarówno z racji pochodzenia „obszarniczego” lub „sanacyjnego” zostali pozbawieni nie tylko majątków, ale też często nie przyjmowano lub też przyjętych wyrzucano z pracy z powodów ideologicznych. Niektórzy broniąc stanowisk pracy zatajali swoją chyrowską przeszłość i edukację. Ale niemal wszyscy pozostali wierni zasadom chyrowskim „Deo, Patriae, Amicitiae” – „Bogu, Ojczyźnie, Przyjaźni”. Przykładem mogą być szykany, jakich doznał jeden z najwybitniejszych Chyrowiaków Eugeniusz Kwiatkowski.

Wolnej Polski doczekało w 1989 roku około 500 Chyrowiaków, z nich żyje obecnie około 250. Rozproszeni nadal po całej Polsce i na innych konty­nentach, o ile udało się nawiązać z nimi kontakt, włączyli się do przygo­towania tego Słownika, by ocalić od zapomnienia świetlaną przyszłość Zakładu Chyrowskiego.

Do Gimnazjum w Chyrowie uczęszczało czterech chłopców urodzonych w powiecie średzkim.

Chyrowskie pamiątki Józefa Górskiego.

jpg_0026
Konwikt w Chyrowie we wspomnieniach Józefa Górskiego. Źródło: Ze zbiorów rodzinnych udostępniła córka Danuta K. z d. Górska
jpg_0048
Kartka z Chyrowa do Borzejewa – rewers zdjęcia grupowego. Źródło: Ze zbiorów rodzinnych udostępniła córka Danuta K. z d. Górska
jpg_0047
Grupa uczniów – od lewej w kapeluszu Józef Górski przyszły rotnistrz. Źródło: Ze zbiorów rodzinnych udostępniła córka Danuta K. z d. Górska
jpg_0022
Kartka od przyjaciela. Źródło: Ze zbiorów rodzinnych udostępniła córka Danuta K. z d. Górska.
jpg_0025
Borzejewo – Józef Górski w mundurze szkolnym z braćmi Alfonsem – po lewej i Walerianem w środku. Źródło: Ze zbiorów rodzinnych udostępniła córka Danuta K. z d. Górska
jpg_0021
Kartka od przyjaciela do Chyrowa – rewers. Źródło: Ze zbiorów rodzinnych udostępniła córka Danuta K. z d. Górska
Spis uczniów może być niepełny, ponieważ przy wielu biogramach brak wpisu dot. miejsca urodzenia.
  1. Badurski Wacław ur. 26.06.1876 w Opalenicy w poznańskim
  2. Barthel de Weidenthal Jerzy ur. 3.11,1882 w Padniewie w woj. poznańskim
  3. Brandowski Alfred ur. 1875 lub 1876 w Sadach pod Poznaniem, syn Alfreda
  4. Bromski Ryszard ur. 10.12.1911 w Kaliszu
  5. Bronisz Romuald ur. 1886 w Chwałkowicach w Wielkim Księstwie Poznańskim
  6. Bronisz Zbigniew ur. 23.06.1884 w Otocznie pow. Września
  7. Chełkowski Józef ur. 1899 w Poznaniu
  8. Chełkowski Mieczysław ur. 1900 w Borkowie w Kaliskiem
  9. Chełmicki Stabnisław ur. 1899 w Poznaniu
  10. Chełmicki Stefan ur. 1873 w Bzowie w Wielkim Księstwie Poznańskim
  11. Chłapowski Kazimierz ur. 06.01.1872 w Kopaszewie
  12. Chłapowski Mieczysław ur. 01.09.1874 w Kopaszewie
  13. Górski Józef ur. 1886 [02.01.1887] w Borzejewie w Wielkim Księstwie Poznańskim [par. Grodziszczko, pow. Środa]
  14. Grabowski Goetzedorf Tadeusz ur. 21.04.1890 w Koniuchach w Poznańskim [?]
  15. Heimrath Mieczysław ur. 1895 w Poznaniu
  16. Janusz Marian ur. 19.12.1915 w Ostrowie Wielkopolskim
  17. Janusz Mieczysław ur. ok. 1920 w Ostrowie Wielkopolskim
  18. Janusz Stanisław Lubicz ur. 21.08.1914 w Zacharzewie pow. Ostrów Wielkopolski
  19. Kantecki Stefan ur. 1884 w Poznaniu
  20. Kniażycki Tadeusz Władysław ur. 12.04.1921 w Koźminie
  21. Kolski Stefan ur. 1878 w KępnieKotarski Jan Kazimierz ur. 1880 w Ruchocinie w poznańskim
  22. Krzyszczyński Leon ur. 1887 w Niechanowie
  23. Kurnatowski Stefan ur. 07.11.1885 w Radolinie pow. Czarnków w Królestwie Polskim [?]
  24. Kurnatowski Wojciech ur. 1889 w Radolinie pow. Czarnków w Królestwie Polskim [?]
  25. Leitgeber Tadeusz ur. 1875 w Poznaniu
  26. Łaszczyński Józef ur. 1876 w Sulmierzycach pow. Odolanów
  27. Łubieński Alfred ur. 30.11.1877 w Kwilczu w Wielkim Księstwie Poznańskim
  28. Łubieński Tadeusz ur. 30.10.1872 w Wyciązkowie (pow. Leszno)
  29. Majewicz Erazm ur. 1884 w Gnieźnie
  30. Malczewski-Skarbek Stefan ur. 1878 w Świniarach pow. Gniezno
  31. Malczewski-Skarbek Witold ur. 1875 w Świniarach pow. Gniezno
  32. Marcinkowski Tadeusz Bonifacy prawdopodobnie ur. 05.06.1919 w Poznaniu
  33. Marczyński Antoni Stanisław ur. 01.06.1899 w Poznaniu
  34. Markiewicz Andrzej ur. ok. 1903 w Orlińcu (Poznańskie) [k/Dolska]
  35. Markiewicz Feliks ur. 1890 w Orlińscu (Poznańskie) [k/Dolska]
  36. Markiewicz Józef ur. 1900 w Orlińscu (Poznańskie) [k/Dolska]
  37. Mierzejewski Maciej ur. ok. 1926 pochodził z poznańskiego
  38. Modelski Wojciech Andrzej ur. 31.03.1926 w Trzebieniach w woj. poznańskim
  39. Modlibowski Stanisław ur. 1878 w Gierłachowie w poznańskim
  40. Morawski Karol ur. 05.02.1877 w Sukowcach (Poznańskie) [k/Strzelna]
  41. Morawski Wojciech Zygmunt ur. 08.01.1893 w Sukowcach (Poznańskie) [k/Strzelna]
  42. Müller Karol ur. 25.01.1919 w Zschorno w Niemczech s. Karola i Wandy
  43. Müller Leszek ur. 30.12.1922 w Antoninie k. Poznania s. Karola i Wandy
  44. Müller Zygfryd ur. 1920 w Zschorno w Niemczech s. Karola i Wandy
  45. Napierała Bohdan ur. 10.11.1921 w Jarocinie s. Pawła i Anny
  46. Napierała Stanisław ur. 15.04.1914 w Kepnie s. Pawła i Anny
  47. Niewiarowski Henryk Władysław ur. 17.11.1921 w Poznaniu
  48. Olcht Włodzimierz ur. 17.09.1922 w Środzie
  49. Orłowski Szczęsny Przemysław ur. 1881 w Poznaniu
  50. Panek Przemysław prawdopodobnie Przemysław Wojciech ur. 27.02.1920 w Poznaniu
  51. Pochopień Tadeusz ur. 12.09.1924 w Bydgoszczy
  52. Radzimiński Maksymilian ur. 11.01.1907 w Dobieszowie w Wielkim Księstwie Poznańskim
  53. Rosa (Rossa) Antoni ur. 27.11.1886 w Świątnikach w Wielkim Księstwie Poznańskim
  54. Siemieński Tomasz Dominik Józef ur. 11.08.1877 w Brzeziu k. Pleszewa
  55. Skoraczewski Władysław ur. 1891 Poznań s. Karola
  56. Sokoliński Tadeusz ur. 1884 r. w Pogrzybowie w Wielkim Księstwie Poznańskim s. Stanisława
  57. Stablewski Jan ur. 12.07.1876 w Tworzymirkach w Wielkim Księstwie Poznańskim
  58. Stablewski Julian Seweryn ur. 06.01.1873 w Tworzymirkach w Wielkim Księstwie Poznańskim
  59. Stablewski Maciej ur. 1878 w Chytrowie w Wielkim Księstwie Poznańskim
  60. Sypniewski Ryszard ur. 1890 r. w Bydgoszczy
  61. Szczawiński Witold ur. 1898 w Poznaniu
  62. Szczawiński Witold ur. 1898 w Poznaniu
  63. Szczawiński Zdzisław ur. 1899 w Poznaniu
  64. Taczanowski Zbigniew ur. 1875 w Siedleminie w Wielkim Księstwie Poznańskim
  65. Tetzlaw Henryk ur. ok. 1926 w Poznaniu s. Gustawa
  66. Tetzlaw Jerzy ur. 12.04.1921 w Poznaniu s. Gustawa
  67. Tłok Zbigniew Stefan 03.09.1906 w Opalenicy w Poznańskim
  68. Wierski Józef ur. 1876 w Wieluniu w Wielkim Księstwie Poznańskim
  69. Zakrzewski Ignacy ur. 1882 w Osieku w Wielkim Księstwie Poznańskim
  70. Zakrzewski Jacek ur. 1879 w Kleszczewie pow. Leszno
  71. Zakrzewski Napoleon ur. 1880 w Kleszczewie pow. Leszno
  72. Zaremba Gustaw Adolf ur. 1871 w Pierzchnie w Wielkim Księstwie Poznańskim [25.06.1871 Pierzchno par. Nietrzanowo] s. Wacława i Marii z Białkowskich Zarembów
  73. Zaremba Stefan Edward ur. 1876 w Wielkim Księstwie Poznańskim [28.05.1876 Pierzchno par. Nietrzanowo] s. Wacława i Marii z Białkowskich Zarembów

Chyrowskie pamiątki Włodzimierza Olchta.

Włodzimierz Olcht w chyrowskim mundurku uczniowskim. Źródło: Zbiory w dyspozycji admina.
Włodzimierz Olcht w chyrowskim mundurku uczniowskim. Źródło: Zbiory w dyspozycji admina.
Włodzimierz Olcht w chyrowskim mundurku uczniowskim. Źródło: Zbiory w dyspozycji admina.
Włodzimierz Olcht w chyrowskim mundurku uczniowskim. Źródło: Zbiory w dyspozycji admina.
Włodzimierz Olcht w chyrowskim mundurku uczniowskim. Źródło: Zbiory w dyspozycji admina.
Włodzimierz Olcht w chyrowskim mundurku uczniowskim. Źródło: Zbiory w dyspozycji admina.
01_0003
Grupa uczniów na wycieczce, czwarty od prawej Włodzimierz Olcht. Źródło: Zbiory w dyspozycji admina.
01_0007
Uczniowie na dziedzińcu konwiktu. Źródło: Zbiory w dyspozycji admina.
01_0006
Uczniowie na dziedzińcu konwiktu. Źródło: Zbiory w dyspozycji admina.
01_0005
Uczniowie na dziedzińcu konwiktu. Źródło: Zbiory w dyspozycji admina.

Copyrighted Image