Ks. Marceli Weychan i Trawińscy.

Zapewne nie wielu Średzian – a być może nikt z mieszkańców tego miasta, nie wiąże ze sobą nazwiska ks. Marcelego Weychan i Trawińskich (grobowiec przy głównej alei, dziś z pustymi czarnymi tablicami) pochowanych na średzkim cmentarzu. Wielu pewnie na tak postawione pytanie odpowiedziałoby: stare czasy, XIX w. ? – co mnie to obchodzi…

Jako mieszkańców szczycących się średzkimi sejmikami, powinna nas obchodzić nie tylko historia zabytkowych budowli, ale także losy ludzi, którzy tę historie tworzyli.

Czytając kolejny raz książkę Kolegiata w Środzie Wielkopolskiej autorstwa Pani Bożenny Urbańskiej, uwagę przykuwa zamieszczony pod koniec publikacji Testament ks. Marcelego Weychana „Ostatnia moja wola”, w którym wymienia wiele imion i nazwisk. Kim byli wskazani w testamencie sukcesorowie?

Weychanowie wywodzący się ze Stęszewa

Rozwiązanie zagadki rozpocznę od nazwiska, które w XVII w. spotykamy w księgach metrykalnych parafii Stęszew i dot. ochrzczonych, ślubujących i zmarłych członków tej rodziny.  Weychanowie osiedli we wsiach Witobeli i Krąplewo, oraz w samym Stęszewie. Z ksiąg metrykalnych dowiadujemy się, iż początkowo trudnili się młynarstwem i szewstwem, później również zajmowali się kuśnierstwem. Ze wsi Witobel swój początek bierze ród młynarza Macieja,  z Krąplewa wywodzą się potomkowie młynarza Wojciecha, natomiast ze Stęszewa potomkowie szewca Wojciecha – później  kuśnierze.

Na podstawie samych wpisów metrykalnych trudno jest ustalić imię protoplasty mieszczańskiego rodu Weychanów, ponieważ brak szczegółowych informacji, niemniej przypuszczać można, że matką rodu była Agnieszka Weychan zmarła w Stęszewie dnia 17.12. 1738 r. Zapis o jej zgonie jest bardzo ubogi w informacje i trudno jednoznacznie określić czy zmarła Agnieszka była matką czy siostrą Wawrzyna i Wojciecha ze Stęszewa. Jest to tym trudniejsze, że dwa dni przed nią czyli dnia 15.12.1738 r. umiera w Stęszewie Wawrzyn Weychan. Zastanowić się można, czy Agnieszka mogła być jego żoną?

Otwarcie Akademii Lubrańskiego. Źródło: Wikipedia, autor J. Matejko.

Wawrzyn Weychan to na ówczesne czasy postać wybitna, której należy poświęcić kilka słów za sprawą zapisu w jego akcie zgonu. Czytamy w nim, że „Obit Generosus Laurentius Weychan Athleta Althenarum Posnaniensium Rheter die 15 Xbris …”. Tłumaczenia tego skomplikowanego tekstu dokonał Pan Bartosz Małecki, a jego treść jest następująca: „Zmarł Szlachetny Wawrzyn Weychan, Mistrz Aten Poznańskich, nauczyciel retoryki dnia 15 października [1738 r. w Stęszewie] …”.  Atenami Poznańskimi nazywano w Poznaniu Akademię Lubrańskiego, która była pierwszą uczelnią wyższą w tym mieście i mieściła się przy obecnej ul. Posadzego. Za nią drugą uczelnią w hierarchii było Kolegium Jezuickie. Być może Wawrzyn Weychan należał do grona ówczesnych poznańskich literatów.

Ks. Franciszek Weychan. Dnia 10 października 1722 r. w Stęszewie przyszedł na świat chłopiec, któremu na chrzcie św. nadano imię Franciszek. Jego rodzicami byli Wojciech – szewc i Anna Weychmanowie. Kim został w dorosłym życiu, dowiadujemy się z Liber matrimonium stęszewskiej parafii, kiedy to w 1749 r. zapisano, iż udzielił sakramentu małżeństwa swemu bratu Szymonowi Weychanowi i Elżbiecie. W akcie jest również informacja, że w Stęszewie ks. Franciszek Weychan był promotorem bractwa Różańca Świętego.
Ks. Franciszek Weychan  święcenia kapłańskie przyjął w 1747 r. W sierpniu 1757 r. objął parafię Dopiewo a nastąpiło to po śmierci ks. Jana Czaykoskiego, który zm. dn. 26.06.1757 r. Posługę kapłańską w Dopiewie pełnił nieprzerwanie przez 16 lat. Zmarł tamże w wieku niespełna 51 lat dnia 04.07.1773 r. i został pochowany na miejscowym cmentarzu. Po śmierci ks. Franciszka Weychana parafię w Dopiewie objął ks. Jan Czubański.
Ks. Franciszek Weychan był bratem Wojciecha – pradziadka ks. Marcelego Weychana (*1796,+1890) spoczywającego na średzkim cmentarzu.

Herb Chronisław. Źródło: www.genealogiaokiem.pl

 Walenty Weychan herbu Chronisław.

Rocznik Oficerski Królestwa Polskiego na rok 1818

Walenty urodził się dnia 09.02.1791 w Stęszewie, jako trzecie dziecko Tomasza i Elzbiety z Płomińskich Weychanów. Wcześniej urodziły się dwie jego siostry, z których najstarsza Apolonia zmarła niespełna osiem miesięcy po urodzeniu. Był starszym bratem ks. Marcelego Weychana.

Kalendarzyk Polityczny na Rok 1819 w Warszawie.

Jako młody mężczyzna wstąpił do formującej się w Królestwie Polskim Armii Księstwa Warszawskiego. Wg Rocznika Wojskowego Królestwa Polskiego na rok 1818 służbę pełnił w Administracji Wojennej – Komisja Rządowa Wojny – 1. Wydział Funduszów – Biuro Rachunkowości Służby Zdrowia. Wg tegoż Rocznika, posiadał już wówczas Krzyż Złoty Polski, podsekretarz stanu. Tom II Dziejów Porozbiorowych Narodu Polskiego (str.284 punkt 140) informuje, że był urzędnikiem Wydziału i Biura Komisji Wojny zajmując stanowisko kontrolera klasy pierwszej.
W dniu 19 stycznia 1825 w Warszawie poślubił Petronelę Annę Malli, córkę Wacława i Petroneli z domu Mak. Małżonkowie mieli siedmioro dzieci, które wymienia niżej zamieszczone drzewo genealogiczne rodziny Weychanów ze Stęszewa. W 1836 r. został nobilitowany z prawem używania  herbu Chronisław. Z Warszawy wraz z rodziną przeniósł sie do Płocka, gdzie zmarł 09.07.1867 r.

Poniżej akty małżeństw: wnuka Walentego Weychana – Marcelego Wiktoryna —> syna Wiktoryna Edwarda, oraz wnuczki Marii Emilii —>córki Adolfa Felicjana, wg tłumaczenia P. Ryszarda Makowskiego:

Warszawa, ślub wpis nr 142

Działo się w Warszawie w parafii Św. Krzyża 3 kwietnia 1886 roku o godz. 12 w południe. Ogłaszamy, że w obecności świadków Zygmunta Twarowskiego architekta i Ottona Werkentyn? studenta uniwersytetu pełnoletnich zamieszkałych w Warszawie zawarty został w dniu dzisiejszym religijny związek małżeński między Marcelim Wiktorynem Weychan kawalerem buchalterem w Warszawie pod numerem 1654 F zamieszkałym na ulicy Hożej urodzonym we wsi i parafii Biała powiatu płockiego synem Wiktoryna i Walerii z domu Osuchowska małżonków Wejchan lat dwadzieścia* cztery i Marią Józefą Stanisławą Katarzyną Weber panną pozostającą przy ciotce w Warszawie pod numerem 1574 E zamieszkałą na ulicy Jerozolimskiej urodzoną w gubernieńskim mieście Kowno córką Andrzeja i Anny z domu Rokicka małżonków Weber lat 22. Ślub ten nie poprzedziła ani jedna zapowiedź ponieważ od wszystkich 3 zapowiedzi i od „zakazanego czasu”? uzyskano dyspensę decyzją Generalnego Konsystorza Archidiecezji Warszawskiej z 1 kwietnia tego roku pod nr 1257. Nowożeńcy oświadczyli, że umowy przedślubnej nie zawarli. Religijną ceremonię ślubną przeprowadził Ksiądz Antoni Marmo miejscowy wikariusz. Akt niniejszy po przeczytaniu przez nas i nowożeńców został podpisany. * – podkreślony wyraz bez znaczenia.

(-) Ks. Antoni Marmo
(-) Marceli Weber
(-) Maryja Weber
(-) Zygmunt Twarowski
(-) Otto Werkenthin

Warszawa, ślub wpis nr 103

Działo się w Warszawie w parafii św. Krzyża 15 lutego 1896 roku o godz. kwadrans po siódmej wieczorem. Ogłaszamy, że w obecności świadków Emila Twarowskiego agenta Warszawsko – Wiedeńskiej Kolei i Bogusława Kassius kapitalisty pełnoletnich zamieszkałych w Warszawie zawarty został w dniu dzisiejszym religijny związek małżeński między Marcelim Grzeszkiewiczem wdowcem po Karolinie Wiktorii (dwóch imion) z domu Hersztopska zmarłej tutaj w Warszawie w 1894 roku stomatologiem w Warszawie pod numerem 1251 zamieszkałym na ulicy Nowy Świat urodzonym w Warszawie synem Konstantyna i Magdaleny z domu Kędzierska małżonków Grzeszkiewicz lat 44 i Marią Emilią (dwóch imion) Weychan panną przy matce w Warszawie pod numerem 561 zamieszkałą na ulicy Chmielnej urodzoną w mieście Kaliszu córką Adolfa i Emilii z domu Kobierzycka małżonków Wejchan lat 23. Ślub ten poprzedziły 3 zapowiedzi ogłoszone w tutejszej parafii w dniach 19 i 26 stycznia oraz 2 lutego tego roku. Nowożeńcy oświadczyli, że między nimi nie była zawarta umowa przedślubna. Religijną ceremonię ślubną przeprowadził Ksiądz Józef Wójcicki miejscowy wikariusz. Akt niniejszy po przeczytaniu przez Nas, nowożeńców i świadków został podpisany.

(-) Ks. Piotr Michalski
(-) Marceli Grzeszkiewicz
(-) Marya Weychan
(-) Bogusław Cassius
(-) Emil Twarowski

Brak dostępu do wszystkich akt uniemożliwia ustalenie pokrewieństwa z rodziną Walentego Weychana niżej zamieszczonego aktu chrztu, choć zapewne ono istnieje.

Warszawa, chrzest wpis 715

„Działo się w Warszawie 30 grudnia 1891 roku o godz. 6 po południu. Stawiła się Eugenia Nepomucena Kruszyńska z domu Weychan matka dziecka lat 23 wdowa przysięgłego pełnomocnika? zamieszkała w Warszawie pod numerem 1754 P w obecności Stanisława Kruszyńskiego urzędnika Banku Państwowego i Kazimierza Wyczałkowskiego obywatela pełnoletnich zamieszkałych w Warszawie i okazała nam dziecko płci żeńskiej urodzone w Warszawie 14 kwietnia 1888 roku o godz. 10 po południu z niej i z Mariana Józefa Kruszyńskiego przysięgłego pełnomocnika? 14 grudnia 1887 roku w mieście Lipnie zmarłego ślubnych małżonków. Dziecku temu na Chrzcie Świętym w dniu dzisiejszym nadano imiona: Maria Stanisława a chrzestnymi byli: Stanisław Kruszyński i Antonina Wejchan. Oczywiste opóźnienie po śmierci ojca. Akt niniejszy został przeczytany, przez nas i obecnych podpisany.

(-) Eugenja Kruszyńska
(-) Stanisław Kruszyński
(-) Włodzimierz Wyczałkowski
(-) Ks. St. Wołowski Wik. Pa. S. B.

Dopisek na boku strony:

Zgodnie z zawiadomieniem utrzymującego akta stanu cywilnego parafii św. Barbary czyni się następujący dopisek, panna Maria Kruszyńska wzięła ślub z Edwardem Pietrzykowskim kawalerem w tej parafii 12/25 kwietnia 1911 r. m. Warszawa 8 lipiec 1911 r.
Zarz. Archiwum (-) Korczan”

Ks. Marceli Weychan. Źródło: Kolegiata w Środzie Wielkopolskiej, autor Bożenna Urbańska.

Ks. Marceli Weychan.  Urodził się dnia 29.10.1796 r. w Stęszewie jako ostatnie piąte dziecko małżonków Tomasza i Elżbiety z Płomińskich Weychanów. Dwa dni później chrztu świętego  w kościele w Stęszewie udzielił ks. Jan Lange, a rodzicami chrzestnymi byli: brat ojca – Jan Weychan, kuśnierz i Marianna Białkoska oboje ze Stęszewa.  Ojciec tak jak i jego brat Jan był z zawodu kuśnierzem. Warto wspomnieć, że dziadek Mercelego – Wojciech Weychan (*1727,+~1797) był organistą w stęszewskim kościele, o czym dowiadujemy się ze stęszewskich ksiąg metrykalnych. Ojcu Marcelego nie dane było doczekać, aż dorosną wszystkie dzieci, aby pomóc im w życiowych wyborach i decyzjach. Rok po narodzinach Marcelego zmarł, a nastąpiło to dnia 25.10.1797 r. Matka mając na utrzymaniu czwórkę dzieci, chcąc zapewnić im w miarę możliwości (jakie były w końcu XVIII w.) byt i wykształcenie, ponownie wyszła za mąż, poślubiając stęszewskiego szewca Jana Domarackiego. Marceli wyniósł z domu bardzo religijne wychowanie i otrzymał staranne wykształcenie. W 1818 r. Elenchus na str. 111 wymienia Marcelego Weychana jako alumna Seminarium Duchownego w Poznaniu, rok później przyjmuje święcenia kapłańskie. Jego nazwisko jako kleryka widnieje również w 1819 r. na str. 110, w tym też roku otrzymuje święcenia kapłańskie.
Jako kapłan trafił do parafii Winna Góra, gdzie pełnił funkcję wikariusza, wymieniony tamże w kolejnych rocznikach Elenchusów. Pewnym jest, że w 1826 r. był jeszcze w Winnej Górze, skąd został przeniesiony na probostwo w Czeszewie. W tym czasie prepozytem średzkiej kapituły kolegiackiej był Arcybiskup Teofil Wolicki, zmarły dnia 21.12.1829 r. Jak podaje Elenchus z 1831 r., ks. Marceli Weychan objął średzką parafię w 1830 r. O jego pracy i dokonaniach mających na celu ratowanie Kolegiaty przed zupełnym zrujnowaniem upadkiem, pisze Pani Bożenna Urbańska w książce Kolegiata w Środzie Wielkopolskiej. Jako dowód przytoczyć warto artykuł jaki ukazał się w 1848 r. w Publicznym Donosicielu. Dodatek do Nr. 8. Dzien. urzęd. Król. Regencyi w Poznaniu z dnia 22 lutego 1848 r..
Czytamy w nim: „S. Goldbaum, snycerz i pozłotnik z Bydgoszczy, w r. 1846 odnowił i pozłocił wielki ołtarz w kościele tutejszym. Wykonawszy robotę swoją arcydoskonale i ku zadowoleniu każdego znawcy sztuk pięknych, został powtórnie wezwany w roku następnym ku odnowieniu pięciu bocznych ołtarzy. Jak tam tak i tu robotę ukończył ku całkowitemu naszemu zadowoleniu, co nas słusznie powoduje, iż mu niniejszem publiczną oddać możemy pochwałę i zalecić go każdemu z jego sumienności w dobieraniu prawdziwego przy pozłoci złota jako i z jego zdatności snycerskiej. Środa, dnia 15. Stycznia 1848. Kollegium kościoła katolickiego. X Weychan, Proboszcz. J.N. Boguliński.”

Warte odnotowania są również inne anonsy prasowe:

Gazeta Toruńska Nr 211 z 1867 r.
H. Z Średzkiego, 9 września. Przewielebny arcypasterz dyecezyi gnieźnieńsko-poznańskiej, Mieczysław hrabia Halka Ledóchowski, zwiedzając obecnie wschodnie dekanaty W. Ks. Poznańskiego, przyjechał w poniedziałek 2 bm. z ks. Koźmianem i kapelanem swym ks. Maryańskim do Zaniemyśla, gdzie przy obejrzeniu ołtarzy i innych części kościoła dziekanowi R. [ks. Antoni Rybicki] gorliwemu siedemdziesięcioletniemu starcowi niektóre szczegółowe ostre poczynił uwagi. Arcypasterz egzaminował potem w kościele dzieci szkólne w religii i poruszył dalsze traktowanie przedmiotu nauczycielowi. W końcu, w wtorek,  bierzmował parafian zaniemyskich i przejeżdżał w środę  po 10 z rana koło miasta Środy do Winnej-Góry. Na skręcie do traktu winnogórskiego czekali na niego dziedzic dóbr winnogórkich p. Bronisław Dąbrowski i hr. Potulicki z Jezior Małych; duchowieństwo średzkie, tj. ks. Weychan, proboszcz kolegiaty średzkiej i szambelan Ojca św. Piusa IX, średzcy dwaj wikariusze ks. Knast i ks. Szamarzewski, proboszcz winnogórski ks. Piątkowski, który także jest szambelanem papieskim; kilkunastu obywateli i tłum różnego wyznania. Arcybiskup nadjechawszy, pozdrowił obecnych, a gdy p. Dąbrowski księży średzkich mu przedstawił, przemówił kilkoma słowy do nich, wspominając, iż ma nadzieję, że się starają o porządek i gorliwie wypełniają swoje obowiązki, poczem zgromadzonych pobłogosławił i odjechał. W czwartek 5 bm. egzaminował arcypasterz również dzieci szkoły winnogórskiej i bierzmował tamtejszych parafian. Księżom dla słuchania spowiedzi w Winnej-Górze zgromadzonym kazał zaraz po skończonych ich czynnościach udać się do swoich parafii, ażeby w możliwych wypadkach chorzy nie zostali bez pomocy duchownej. Tak w Zaniemyślu jak i w Winnej-Górze, gdzie pan Dąbrowski dla przyjęcia wielkie przygotowania uczynił był, jechał arcybiskup do Wrześni.

Gazeta Toruńska Nr 169 z 1880 r.
„- Środa, 23 lipca. Dnia wczorajszego obchodził tutejszy ksiądz proboszcz i szambelan papieski ks. Marceli Weychan pięćdziesięcioletni jubileusz swego urzędowania proboszczowskiego w Środzie. Sędziwy jubilat urodził się w zeszłym stuleciu r. 1796, kapłanem został w r. 1819, a proboszczem w Środzie 1830. Obchód jubileuszowy odbył sie świetnie. O godzinie 9 z rana zebrały się różne deputacye przed ratuszem, strzelcy i straż ogniowa ze swemi oznakami i chorągwiami, zkąd udały się na probostwo i tu kolejno wszystkie deputacye, jak magistratu i rady miejskiej, dozoru kościelnego, nauczycieli, strzelców i straży ogniowej składały jubilatowi życzenia, przyczem towarzystwo śpiewu odśpiewało dwie stósowne pieśni. Następnie w tym samym porządku udały się deputacye przed kościół, gdzie złączyły się z księżmi i zebranymi parafianami ruszyli wszyscy procesionaliter wedle przyjętego przez kościół zwyczaju po ks. proboszcza. Pp. Wolniewicz i M. Jackowski prowadzili szanownego jubilata do kościoła, gdzie piękną mowę miał ks. lic. Jaskulski, proboszcz ze Śniecisk, poczem po odprawieniu nabożeństwa odprowadzono szanownego jubilata znowu procesionaliter do domu. Po południu o godz. 2-giej dany był obiad na cześć jubilata u pani Hütner. Do stołu zasiadło 70 osób, obywatelstwa wiejskiego, duchowieństwa i obywateli miejskich, pomiędzy którymi dwóch zacnych żydów pp. Braun i Mendelsohn. Sala ta pięknie przyozdobioną, a harmonia pomimo różnicy stanów była jak najlepszą. Mowę na cześć jubilata szanownego wypowiedział pan Wolniewicz ze Źrenicy, a w końcu obiadu pan dr. Opieliński ładnym a humorystycznie napisanym wierszem wygłosił bieg życia zacnego jubilata. Wieczorem podejmował szanowny jubilat pozostałych gości u siebie, przyczem tak ks. Szamarzewski, jak i p. Boguliński wypowiedzieli z wielkim ciepłem i sercem mowy na zgodę, jedność i wspólnie a nie separastyczne cele pracy polskiej. Pięknym toastem wzniesionym przez p. Bogulińskiego na cześć takiej pracy polskiej biesiadę zakończono.

Ksiądz Marceli Weychan zmarł dnia 12.04.1890 r. o godz. 6 min. 30 w Środzie. Pogrzeb odbył się dnia 15.04.1890 r., został pochowany na średzkim cmentarzu.

Czas przytoczyć nazwiska, które wymienił ks. Marceli Weychan w swoim testamencie rozpoczynającym się od słów Ostatnia moja wola, a są to: Marceli Komendzinski ze Śremu, Smoliński ze Stęszewa, Wincenty Droździewski, Aleksandra z Weychanów Piotrowska z Ciechanowa, wdowa Emilia Weychan z Warszawy, Waleria Weychan z Radomia, Antonina z Grzeszkiewiczów Strzałkowska z Kalisza, Jadwiga z Droździewskich Trawińska ze Środy i Leopold Trawiński – dzierżawca plebańskigo majątku  w Topoli. Większość z nich powtarza się w niżej zamieszczonych drzewach genealogicznych rodzin Weychanów i Trawińskich.

Weychan, Stęszew
Kolorem wyróżniono rodziców ks. Marcelego Weychana, rodzeństwo oraz ich potomków.
Drzewo potomków

♂ Weychan, Stęszew N imienia /Weychan/ ( – )
⚭ Weychan Agnieszka /Nn/ ( – +1738)
/∞/
Dzieci: 2

1) ♂ Weychan Wawrzyn (*~ 1675 – +1738)
2) ♂ Weychan Wojciech, (*~ 1685 – +)
⚭ Weychan Anna ( – +)
/∞/
Dzieci: 3

1) ♂ ks. Weychan Franciszek (*1722 – +1773)
2) ♂ Weychan Szymon (*1724 – +1779)
⚭ Weychan Elżbieta ( – +)
/∞ 1749 Stęszew/
Dzieci: 9

1) ♂ Weychan Jakub Franciszek (*1750 – +1752)
2) ♂ Weychan Marcin Szymon (*1751 – +)
3) ♀ Weychan Agnieszka (*1753 – +1854)
4) ♂ Weychan Karol Marcin (*1755 – +1792)
⚭ Peiker pr.v.Weychan Apolonia /Gierczykowna al.Giertizig/ (*~ 1750 – +)
/∞ 1779 Stęszew/
Dzieci: 6

1) ♀ Weychan Marianna Małgorzata (*1780 – +1782)
2) ♂ Weychan Michał (*1783 – +)
⚭ Weychan Marianna /Gruszkiewicz/ (*~ 1791 – +)
/∞ 1810 Stęszew/
3) ♀ Laskowska Marianna /Weychan/ (*1785 – +)
⚭ Laskowski Kazimierz (*~ 1777 – +)
/∞ 1815 Stęszew/
4) ♂ Weychan Jan (*1787 – +)
5) ♂ Weychan Konstanty (*1789 – +1795)
6) ♂ Weychan Karol (*1792 – +)
⚭ Weychan Rozalia /Berbeć/ (*~ 1799 – +)
/∞ 1815 Stęszew/

5) ♀ Porankiewicz Jadwiga /Weychan/ (*1758 – +)
⚭ Porankiewicz Maciej ( – +)
/∞ 1779 Stęszew/
6) ♂ Weychan Jakub (*1760 – +)
⚭ Weychan Franciszka /Nowicka/ ( – +)
/∞ ˂ 1790 ?/
Dzieci: 3

1) ♂ Weychan Józef (*1790 – +1790)
2) ♂ Weychan Jan Baptysta Władysław (*1791 – +1793)
3) ♀ Weychan Domicela Zofia (*1797 – +)

7) ♀ Gorecka Marianna /Weychan/ (*1763 – +)
⚭ Gorecki Michał ( – +)
/∞ 1785 Stęszew/
8) ♀ Nowicka Franciszka /Weychan/ (*1766 – +)
⚭ Nowicki Ignacy ( – +)
/∞ 1788 Stęszew/
9) ♂ Weychan Kazimierz (*1769 – +1782)

3) ♂ Weychan Wojciech (*1727 – +~ 1797)
⚭ Weychan Jadwiga /Katnerowna/ ( – +)
/∞ 1750 Stęszew/
Dzieci: 9

1) ♀ Człapczyńska Apolonia /Weychan/ (*1751 – +)
⚭ Człapczyński Antoni ( – +)
/∞ 1772 Stęszew/
2) ♂ Weychan Mateusz Franciszek (*1753 – +)
⚭ Weychan Franciszka /Pawłowicz/ (*1761 – +)
/∞ 1779 Buk/
Dzieci: 10

1) ♀ Weychan Anna (*1780 – +)
2) ♂ Weychan Jan Nepomucen (*1782 – +1784)
3) ♀ Błażejewska Marianna /Weychan/ (*1784 – +)
⚭ Błażejewski Andrzej (*~ 1784 – +)
/∞ 1809 Stęszew/
4) ♀ Weychan Agnieszka (*1786 – +1791)
5) ♂ Weychan Kacper (*1789 – +)
⚭ Weychan Franciszka /Siffter/ (*~ 1792 – +)
/∞ 1809 Stęszew/
6) ♂ Weychan Franciszek (*1791 – +)
7) ♂ Weychan Piotr (*1794 – +1795)
8) ♀ Weychan Agnieszka (*1796 – +1796)
9) ♂ Weychan Teodor (*1797 – +)
10) ♂ Weychan Józef (*1801 – +1801)

3) ♀ Białkowska Agnieszka /Weychan/ (*1757 – +)
⚭ Białkowski Jan ( – +)
/∞ 1776 Stęszew/
4) ♀ Weychan Marianna (*1759 – +)
5) ♂ Weychan Tomasz (*1760 – +1797)
    ⚭ Domaracka pr.v. Weychan Elżbieta /Płomińska/ (*1765 – +1824)
        /∞ 1786 Stęszew/
      Dzieci: 5

1) ♀ Weychan Apolonia (*1787 – +1787)
2) ♀ Smolińska pr.v. Grzeszkiewicz Marianna /Weychan/ (*1788 – +)
    ⚭ #1 Grzeszkiewicz Franciszek (*1785 – +1814)
        /∞ 1807 Stęszew/
    ⚭ #2 Smoliński Andrzej (*~ 1783 – +)
        /∞ 1819 Stęszew/
      Dzieci: 3

1) #1 ♂ Grzeszkiewicz Ignacy (*1810 – +)
    ⚭ Grzeszkiewicz Barbara /Tyszkowska/ (*~ 1815 – +)
        /∞ 1836 Warta pow. sieradzki/
2) #1 ♀ Strzałkowska Antonina /Grzeszkiewicz/ (*1813 – +)
    ⚭ Strzałkowski Nn ( – +)
        /∞/
3) #2 ♂ Smoliński Józef (*1823 – +)
    ⚭ Smolińska Emilia /Nowicka/ (*~ 1832 – +)
        /∞ 1854 Stęszew/

3) ♂ Weychan h. Chronisław Walenty (*1791 – +1867)
    ⚭ Weychan Petronela Anna /Malli/ (*1808 – +)
        /∞ 1825 Warszawa ASC Cyrkuł I/
      Dzieci: 7

1) ♂ Weychan h. Chronisław Wiktoryn Edward (*1826 – +)
    ⚭ Weychan Waleria Sebastiana /Osuchowska/ (*~ 1834 – +)
        /∞ 1858 Radzanów pow. białobrzeski woj. mazow./
      Dzieci: 2

1) ♀ Weychan h. Chronisław Stanisława Helena ( – +)
2) ♂ Weychan h. Chronisław Marceli Wiktoryn (*~ 1862 – +)
    ⚭ Weychan Maria Józefa /Weber/ ( – +)
        /∞ 1886 Warszawa parafia Św. Krzyża, nr aktu 142/

2) ♀ Piotrowska Aleksandra Ludwika /Weychan h. Chronisław/ (*1828 – +)
    ⚭ Piotrowski Aleksander Maciej (*~ 1830 – +˂ 1885)
        /∞ ~ 1861 Płock/
      Dzieci: 2

1) ♂ Piotrowski Lucjan Seweryn (*~ 1862 – +)
2) ♂ Piotrowski Feliks Wacław (*~ 1867 – +1893)

3) ♂ Weychan Adolf Felicjan (*1829 – +1877)
    ⚭ Weychan Emilia /Kobierzycka/ (*1837 – +1909)
        /∞/
      Dzieci: 3

1) ♂ Weychan Kornel Walenty Paweł (*1859 – +)
2) ♀ Weychan Walentyna ( – +1867)
3) ♀ Grzeszkiewicz Maria Emilia /Weychan/ (*1871 – +)
    ⚭ Grzeszkiewicz Marceli (*1852 – +)
        /∞ 1896 Warszawa parafia Św. Krzyża wpis 103/

4) ♀ Weychan Ludwika Joanna (*1831 – +)
5) ♂ Weychan Ksawery (*1834 – +1834)
6) ♀ Weychan Walentyna (*1836 – +1836)
7) ♀ Weychan Konstancja Kornelia (*1838 – +1838)

4) ♀ Drożdzewska Marcianna /Weychan/ (*1794 – +~ 1844)
    ⚭ Drożdzewski Piotr (*~ 1791 – +1856)
        /∞ 1816 Stęszew/
      Dzieci: 2

1) ♀ Trawińska Jadwiga /Drożdzewska/ (*~ 1829 – +1887)
    ⚭ Trawiński Leopold (*~ 1825 – +1897)
        /∞/
      Dzieci: 5

1) ♀ Grellus Maria Stefania /Trawińska/ (*1856 – +1918)
    ⚭ Grellus Piotr Paweł (*1834 – +1901)
        /∞ 1880 USC Środa/
      Dzieci: 2

1) ♂ Grellus Marian Stanisław (*1882 – +)
2) ♀ Grellus Jadwiga Cecylia (*1885 – +1910)

2) ♀ Trawińska Melania (*1858 – +)
3) ♂ Trawiński Antoni Marceli (*1861 – +)
    ⚭ Trawińska Maria /Bajerowicz/ (*1875 – +)
        /∞ 1902 Poznań/
4) ♂ Trawiński Marian Maksymilian (*1863 – +)
5) ♂ Trawiński Kazimierz (*1866 – +1919)
    ⚭ Trawińska Lucyna Zofia /Topolska/ (*1882 – +)
        /∞ 1899 Gostyń/
      Dzieci: 6

1) ♀ Trawiński Irena Maria (*1900 – +)
2) ♂ Trawiński Lucjan Maksymilian Leopold (*1902 – +1904)
3) ♂ Trawiński Adam Kazimierz (*1904 – +1971)
    ⚭ Trawińska Janina /Różycka/ (*1908 – +1989)
        /∞ 1932 Poznań/
4) ♂ Trawiński Janusz Józef (*1906 – +1925)
5) ♂ Trawiński Leon (*1912 – +1992)
    ⚭ N.N.
        /∞/
6) ♀ Trawińska Ewa (*~ 1918 – +1919)

2) ♂ Drożdzewski Wincenty ( – +)

5) ♂ ks. Weychan Marceli (*1796 – +1890)

6) ♀ Weychan Katarzyna Barbara (*1762 – +1763)
7) ♂ Weychan Jan (*1763 – +)
⚭ Weychan Anna /Stęszewska/ ( – +)
/∞ 1787 Stęszew/
Dzieci: 5

1) ♂ Weychan Ludwik (*1788 – +)
2) ♀ Szymańska Katarzyna /Weychan/ (*1791 – +)
⚭ Szymański Jan (*~ 1790 – +)
/∞ 1813 Stęszew/
3) ♀ Weychan Antonina Konstancja (*1793 – +1794)
4) ♂ Weychan Teodor (*1795 – +)
5) ♂ Weychan Franciszek (*1799 – +1801)

8) ♀ Weychan Rozalia Antonina (*1766 – +1767)
9) ♂ Weychan Antoni Jan (*1768 – +1796)
⚭ Lutroczyńska pr.v. Weychan Katarzyna /Nowicka/ (*~ 1776 – +)
/∞ 1793 Stęszew/
Dzieci: 1

1) ♀ Dakowska Antonina /Weychan/ (*1796 – +)
⚭ Dakowski Klemens (*~ 1793 – +)
/∞ 1813 Stęszew/
Trawińscy – rodzina wywodząca się z Krotoszyna.
Nekrolog Leopolda Trawińskiego. Źródło Dziennik Poznański Nr 285 z 1897 r.

Pojawiają się w krotoszyńskich metrykaliach w XVII w., a członkowie tego rodu głównie zajmowali się młynarstwem. Jako potomek małżonków Jakuba i Justyny z Borowskich Trawińskich dnia 12.05.1801 r. w Krotoszynie urodził się Antoni Trawiński. W 1822 r. poślubił w tym mieście Jadwigę z domu Sagner (Zagner), córkę młynarza Kacpra i jego żony Zuzanny. Na podstawie zachowanych metrykaliów udało się ustalić, iż małżonkowie mieli dziewięcioro dzieci, z których pierwsza czwórka urodziła się w Krotoszynie, kolejnych pięcioro już w Środzie, do której przybyli około 1833 r.
Antoni Trawiński występuje już w recesie uwłaszczeniowym średzkich mieszczan, a jego nieruchomości nadano 71. numer w tworzonych wówczas  księgach wieczystych.
Najstarszym z rodzeństwa był Wiktor Maciej (*1823,+1873), który z zawodu był budowniczym. Taki zawód ma wpisany w księdze zgonów parafii Gostyń, gdzie zmarł.

Akt zgonu Wiktora Trawińskiego z księgi zmarłych parafii Gostyń. Źródło: szukajwarchiwach.pl

Wspomina o nim w książce o Kolegiacie w Środzie Wielkopolskiej Pani Bożenna Urbańska, że był  wykonawcą, z którym podpisał ks. Marceli Weychan umowę dot. remontu średzkiego kościoła. Budownictwem zajmował się również najmłodszy jego brat Bartłomiej Trawiński (*1840, +?) ożeniony z Cecylią Hoffmann.
Dobre relacje ks. Marcelego z rodziną Trawińskich zostały przypieczętowane przez małżeństwo Leopolda Trawińskiego z siostrzenicą ks. Weychana, panną Jadwigą Drożdzewską – córką Piotra i Marcianny z Weychanów Drożdzewskich zamieszkałych Poznania. Leopold i Jadwiga Trawińscy byli dzierżawcami Topoli, folwarku stanowiącego własność probostwa średzkiego, tam też przez wiele lat mieszkał ks. Marceli Weychan.
W wielu źródłach podawana jest informacja, że ks. Marceli Weychan mieszkał w Topoli – majątku proboszczowskim należącym do średzkiej parafii  i bardzo niechętnie pod naporem zwierzchników musiał się przenieść do nowo wybudowanej plebanii w Środzie. Taka sytuacja jest dziś całkiem zrozumiała – mając wolną chwilę, spędzał ją wśród rodziny. Zapewne Topola była

Nekrolog Kazimierz Trawińskiego. Źródło Dziennik Poznański Nr 99 z 1919 r.

miejscem, w którym odbywały się spotkania rodzinne i stanowiła centrum łączności i kontaktów za sprawą osoby ks. Marcelego.
Wyjaśnia to zapisy w testamencie ks. Marcelego Weychana, w którym wymienia nazwiska nic nie mówiące w przypadku nieznajomości wielu koligacji rodzinny Weichanów,  wymieniając miedzy innymi Trawiński i Drożdzewska.
W Topoli rodziło się sześcioro wnuków Leopolda Trawińskiego – dzieci Kazimierza i Lucyny z Topolskich Trawińskich. Świadczy to o ciągłości dzierżawy majętności plebańskiej Topola przez tę rodzinę jeszcze przez wiele lat po śmierci ks. Marcelego Weychana.

Grobowiec w którym spoczywali członkowie rodziny Trawińskich. Zbiory własne.

Do niedawna na średzkim cmentarzu przy głównej alei znajdował się grobowiec z pięknymi marmurowymi tablicami, na których wyryte były nazwiska pochowanych w nim członków rodziny Trawińskich skoligaconych
z ks. Marcelim Weychanem.  Spoczywały w nim zwłoki trzech pokoleń Trawińskich związanych z ziemią średzką, a ostatnie dwa pochówki miały miejsce: w 1971 r. Adama Trawińskiego, syna Kazimierza a prawnuka siostry księdza Weychana – Marcianny Drożdzewskiej i w 1989 r. jego małżonki Janiny z Różyckich Trawińskiej.


Trawiński Paweł z Krotoszyna

Kolorem wyróżniono Trawińskich osiadłych w Środzie i skoligaconych z ks. Marcelim Weychanem.
Drzewo potomków

♂ Trawiński Paweł ( – +)
⚭ Trawińska Wiktoria /Spychalska/ ( – +)
/∞/
Dzieci: 2

1) ♂ Trawiński Jakub ( – +)
⚭ Trawińska Justyna /Borowska/ ( – +)
/∞ 1783 Krotoszyn/
Dzieci: 10
1) ♀ Trawińska Wiktoria (*1783 – +)
2) ♂ Trawiński Mateusz (*1785 – +)
⚭ Trawińska pr.v. Miśkiewicz Salomea /Radziszewska/ (*~ 1763 – +)
/∞ 1809 Krotoszyn/
3) ♂ Trawiński Wojciech (*1788 – +)
4) ♀ Trawiński Małgorzata (*1789 – +)
5) ♂ Trawiński Franciszek (*1791 – +)
6) ♀ Trawińska Marianna (*1793 – +)
7) ♀ Trawińska Konstancja (*1796 – +)
8) ♀ Trawińska Helena (*1798 – +)
9) ♂ Trawiński Antoni (*1801 – +1864)
    ⚭ Trawińska Jadwiga /Zagner/ (*~ 1804 – +1881)
        /∞ 1822 Krotoszyn/
Dzieci: 9

1) ♂ Trawiński Wiktor Maciej (*1823 – +1873)
⚭ #1 Trawińska Tekla /Mielcarek/ (*~ 1827 – +1849)
/∞ 1847 Środa/
⚭ #2 Trawińska Prakseda /Brodzka/ (*1832 – +1895)
/∞ 1854 Środa/
Dzieci: 6

1) #1 ♂ Trawiński Władysław (*1847 – +)
2) #2 ♀ Trawińska Maria Waleria (*1854 – +1927)
3) #2 ♂ Trawiński Władysław Heliodor (*1857 – +)
⚭ Trawińska Rozalia /Stachowska/ (*1864 – +)
/∞/
Dzieci: 3

1) ♀ Trawińska Wiktoria Bronisława (*1885 – +)
2) ♂ Trawiński Zdzisław (*1887 – +)
3) ♀ Trawińska Helena Wisława (*1892 – +)

4) #2 ♀ Trawińska Anna Ludwika (*1859 – +)
5) #2 ♂ Trawiński Kazimierz Stanisław (*1861 – +)
6) #2 ♀ Trawińska Ludwika (*1869 – +1919)

2) ♂ Trawiński Leopold (*~ 1825 – +1897) pochowany w grobowcu
    ⚭ Trawińska Jadwiga /Drożdzewska/ (*~ 1829 – +1887) pochowana w grobowcu [siostrzenica ks. M.Weychana]
        /∞/
      Dzieci: 5

1) ♀ Grellus Maria Stefania /Trawińska/ (*1856 – +1918)
    ⚭ Grellus Piotr Paweł (*1834 – +1901)
        /∞ 1880 USC Środa/
      Dzieci: 2

1) ♂ Grellus Marian Stanisław (*1882 – +)
2) ♀ Grellus Jadwiga Cecylia (*1885 – +1910)

2) ♀ Trawińska Melania (*1858 – +)
3) ♂ Trawiński Antoni Marceli (*1861 – +)
    ⚭ Trawińska Maria /Bajerowicz/ (*1875 – +)
        /∞ 1902 Poznań/
4) ♂ Trawiński Marian Maksymilian (*1863 – +)
5) ♂ Trawiński Kazimierz (*1866 – +1919) pochowany w grobowcu
    ⚭ Trawińska Lucyna Zofia /Topolska/ (*1882 – +)
        /∞ 1899 Gostyń/
      Dzieci: 6

1) ♀ Trawiński Irena Maria (*1900 – +)
2) ♂ Trawiński Lucjan Maksymilian Leopold (*1902 – +1904)
3) ♂ Trawiński Adam Kazimierz (*1904 – +1971) pochowany w grobowcu
    ⚭ Trawińska Janina /Różycka/ (*1908 – +1989) pochowana w grobowcu
        /∞ 1932 Poznań/
4) ♂ Trawiński Janusz Józef (*1906 – +1925) pochowany w grobowcu
5) ♂ Trawiński Leon (*1912 – +1992)
    ⚭ N.N.
        /∞/
6) ♀ Trawińska Ewa (*~ 1918 – +1919)

3) ♂ Trawiński Antoni (*~ 1828 – +)
⚭ #1 Trawińska Franciszka /Witkowska/ (*~ 1820 – +1871)
/∞ 1854 Środa/
⚭ #2 Trawińska Franciszka /Blachowska/ (*~ 1844 – +)
/∞ 1871 Grodziszczko/
Dzieci: 4

1) #1 ♀ Trawińska Florentyna (*1857 – +)
2) #1 ♂ Trawiński Władysław (*1859 – +)
3) #1 ♂ Trawiński Leopold (*1860 – +)
4) #1 ♂ Trawiński Stefan (Szczepan) (*1861 – +1932)
⚭ Trawińska pr.v. Szewczyk Rozalia /Kaczmarek/ (*1861 – +)
/∞ 1887 USC Września/
Dzieci: 6

1) ♂ Trawiński Józef (*1889 – +)
2) ♂ Trawiński Franciszek (*1891 – +)
3) ♂ Trawiński Marcin (*1891 – +)
4) ♂ Trawiński Edmund (*1894 – +)
5) ♂ Trawiński Stanisław Zygmunt (*1898 – +)
6) ♂ Trawiński Edward (*1906 – +1922)

4) ♀ Trawińska Paulina (*~ 1830 – +1908)
5) ♂ Trawiński Michał (*1834 – +)
6) ♂ Trawiński Kacper (*1835 – +)
7) ♀ Andersz Matylda /Trawińska/ (*1838 – +)
⚭ Andersz Adam ( – +)
/∞ 1859 Środa/
Dzieci: 5

1) ♀ Andersz Władysława (*1860 – +)
2) ♀ Andersz Stanisława Matylda (*1864 – +)
3) ♀ Andersz Helena Jadwiga (*1870 – +)
4) ♀ Andersz Stanisława (*1871 – +)
5) ♀ Sroka -powrót w 1902 r. do nazw. Andersz Marianna /Andersz/ (*1873 – +1907)
⚭ Sroka Wincenty (*1874 – +)
/∞ 1897 USC Środa – ø 1900 Poznań/
Dzieci: 1

1) ♀ Andersz Janina Teodora /Sroka przyjm. nazw.matki w 1901 r/ (*1898 – +1974)

8) ♂ Trawiński Bartłomiej (*1840 – +)
⚭ Trawińska Cecylia /Hoffmann/ (*1850 – +)
/∞ 1869 Środa/
Dzieci: 11

1) ♀ Trawińska Jadwiga (*1870 – +1870)
2) ♂ Trawiński Stanisław (*1871 – +1881)
3) ♂ Trawiński Józef (*1874 – +1932)
⚭ Trawińska Jadwiga /Łażewska/ (*1883 – +1969)
/∞ 1903 USC Środa/
Dzieci: 5

1) ♂ Trawiński Jaromir German (*1904 – +1973)
2) ♂ Trawiński Zygfryd Wiktor (*1906 – +1906)
3) ♀ Orzeł Irena /Trawińska/ (*1907 – +1998)
⚭ Orzeł Stefan (*1909 – +1980)
/∞/
4) ♀ Wachowiak Halina Mirona /Trawińska/ (*1909 – +1957)
⚭ Wachowiak Stanisław ( – +)
/∞/
5) ♀ Groszewska Jolanta Teresa /Trawińska/ (*1913 – +2004)
⚭ Groszewski Edmund (*1912 – +1984)
/∞ 1937 Gdynia/

4) ♂ Trawiński Czesław (*1876 – +)
⚭ Trawińska Maria /Śramska/ (*1874 – +)
/∞/
Dzieci: 6

1) ♂ Trawiński Erazm (*1900 – +1972)
⚭ Trawińska Stanisława /Dolatowska/ (*1896 – +)
/∞ 1923 Poznań/
Dzieci: 2

1) ♀ Trawińska Maria (*1924 – +)
2) ♂ Trawiński Władysław Czesław (*1929 – +)

2) ♂ Trawiński Kazimierz Romuald (*1902 – +)
3) ♂ Trawiński Tadeusz (*1903 – +)
4) ♂ Trawiński Leon (*1905 – +)
5) ♂ Trawiński Marian (*1908 – +1985)
6) ♀ Zywert Halina /Trawińska/ (*1911 – +)
⚭ Zywert Mieczysław ( – +)
/∞ 1932 Poznań/

5) ♀ Trawińska Helena (*1879 – +)
6) ♀ Trawińska Zofia (*1881 – +)
7) ♀ Trawińska Marianna (*1883 – +1910)
8) ♀ Trawińska Jadwiga (*1886 – +1886)
9) ♂ Trawiński Jan (*1887 – +1973)
10) ♂ Trawiński Zygmunt (*1890 – +1906)
11) ♀ Trawińska Teresa (*1892 – +)

9) ♀ Hoffmann Marianna /Trawińska/ (*1842 – +)
⚭ Hoffmann Karol (*~ 1839 – +)
/∞ 1874 Środa/
Dzieci: 1

1) ♀ Hoffmann Helena (*1878 – +)

10) ♂ Trawiński Wojciech (*1804 – +)

2) ♂ Trawiński Jan ( – +)
⚭ Trawińska Konstancja /Leczykiewicz/ ( – +)
/∞/

Ubolewać należy nad coraz częściej dotykającym nas faktem nie szanowania przeszłości starych średzkich rodów, których dzieje ściśle wiążą się z historią naszego miasta.

Copyrighted Image